4 marca 2024
Dzięki staraniom lokalnych pasjonatów historii i darczyńców, m.in. Bogdana Soleckiego, Bogdana Badzionga i Marka Modrzejewskiego oraz wsparciu finansowym Banku Spółdzielczego w Skórczu, w pierwszej połowie 2023 roku przy grobie powstańca styczniowego Korneliusza Lipińskiego postawiono tablicę informacyjną. Na tablicy przedstawiono sylwetki powstańców pochodzących z Pelplina i okolicy.
-
Uczestnicy Powstania Styczniowego z Pelplina i regionu
Walenty Maciej Stefański ur. 1813 w, zm. 1877r. w Pelplinie. Był uczestnikiem powstania listopadowego w latach 1830-31, księgarzem w Poznaniu i przywódcą Związku Plebejuszy. Za napisany tekst w piśmie „Nadwiślanin” pt. „Co teraz zrobić?” został uznany winny „zbrodni stanu” i skazany na dwa lata twierdzy w Wisłoujściu w latach 1863-1864. Po odbyciu kary osiadł w Pelplinie. Pochowany na cmentarzu przy kościele Bożego Ciała.
Anastazy Pruszak ur. 1846 r., zm. 1902 r. w Pelplinie. Podczas powstania styczniowego był żandarmem narodowym. W czerwcu 1864 r. został aresztowany pod zarzutem wykonania wyroku na zdrajcy. Pruszak uczestniczył w walkach powstańczych. Aresztowany i zesłany w głąb Rosji. Pochowany na cmentarzu przy kościele Bożego Ciała.
Michał Krause z Pelplina posiadający przedsiębiorstwo spedytorskie i kupieckie, podejmował się przerzutu broni i sprzętu wojennego dla powstania do punktów granicznych Prus z Królestwem Kongresowym.
Kazimierz Porawski ur. 1838 r., zm. 1924 r. w Tczewie. Podczas powstania walczył w oddziale pułkownika Krukowieckiego. W 1873 r. Porawski osiadł w Pelplinie, gdzie nabył posiadłość. W 1885 r. sąd pruski nakazał mu opuścić granice państwa w przeciągu 24 godzin. Na Pomorze powrócił około 1920 r. i zamieszkał w Tczewie.
Stanisław Dzierzgowski ur. 1816 r. , zm. 1890 r. w Pelplinie. Był ziemianinem z Komorowa w powiecie brodnickim. W grudniu 1862 r. w jego posiadłości przeprowadzono rewizje w poszukiwaniu broni. W 1864 r. zamieszkał w Pelplinie.
Władysław Kłoskowski ur. 1843r., zm. 1930r. w Tczewie. Jako weteran powstania został w 1923r. awansowany do stopnia podporucznika. W lipcu 1930r. pochowany na pelplińskim cmentarzu parafialnym.
-
Wszyscy wymienieni powstańcy styczniowi i osoby wspierające powstanie z Pelplina i okolic wykazali się wielkim patriotyzmem i świadomością narodową. Swoją postawą ukazali pragnienie zrzucenia jarzma zaborców i przyłączenia Pomorza do Polski. Wszystkim bohaterskim powstańcom styczniowym należy się pamięć i cześć. Pamiętajmy i my o nich, a także o ich grobach i mogiłach. Na legendzie powstańczej, na pamięci poniesionych ofiar, na egzekucjach, zsyłkach i katorgach, wykuwały się postawy patriotyczne następnych pokoleń. Pokoleń, które wydały Legiony i przyniosły Polsce upragnioną wolność w 1918 r.
